Koronavirüs ve işletmelerin finansmani hakkinda soru ve cevaplar

Kysymyksiä ja vastauksia koronasta ja yritysrahoituksesta Turkiksi.

30.3.2020

Koronavirüs Finlandiya’daki işletmelerin faaliyetini nasıl etkilemektedir?

Koronavirüs, ilk evrede başta turizm ve restoran sektörünün yer aldığı hizmet alanındaki işletmelerin faaliyetleri olmak üzere, ticarî faaliyet üzerinde dramatik etkilere yolaçmaktadır; ancak, söz konusu etkiler zaman içinde bütün ticarî faaliyet alanlarına yönelecektir. Bu etkiler, örneğin, birçok tek kişilik şirketin ve küçük ve orta ölçekli şirketin ticarî faaliyetinde hiç zaman geçirmeden kendilerini gösterecektir. Uluslararası ticaret yapan şirketler açısından Koronavirüsün etkileri zaten bir süredir uluslararası değer zincirleri sorunları ve lojistik zorlukları olarak ortaya çıkmaktadır. En şiddetli kriz hızlıca yatışsa bile, ekonomik belirsizliğin daha uzun bir zaman süreceği tahmin edilmektedir.

Koronavirüsün güçlüklere neden olması durumunda işletmecinin ne yapmasında yarar vardır?

İşletmecinin, karşı karşıya kaldığı finansman zorluklarında ilk önce kendi bankasıyla ve diğer işletme sermayedarlarıyla iletişime geçmesinde yarar vardır. Bankalar, Koronavirüsün neden olduğu olağanüstü durum yüzünden geri ödeme vadelerinde muafiyete ve ödeme sürelerinde esnekliğe gitmeye zaten hazır olunduğu yönündeki mesajlarını iletmişlerdir. Devlet kendi uygulamalarıyla, bankaların işletmeleri finanse etme yetisini destekleyecektir.

İşletmeciler (girişimciler) aynı zamanda devletten destek almak üzere başvuruda bulunabilirler. Yardımlar, ELY Merkezleri ve (Ekonomik Gelişme, Ulaşım ve Çevre Merkezleri) ve Business Finland tarafından yapılacaktır.

İşletmeler bankalardan eskiden olduğu gibi finansman alabilecekler mi?

Bankaların, işletmelerin finansmanını sürdürme konusunda donanımlarının hâlâ iyi olduğu tahmin edilmektedir. Durum en azından şimdilik, mâlî sistemin kendisi tarafından tetiklenmiş olan mâlî kriz zamanında olduğundan farklıdır. Mâlî Denetim Kurumu’un değerlendirmesine göre, Finlandiya bankacılık sektörü ödeme gücüne sahip ve Koronavirüsün neden olduğu riskleri yüklenebilecek yetiye sahiptir.

Koronavirüsün neden olduğu güçlüklerle karşılaşan işletmelere devlet ne tür bir yardım sunmaktadır?

Hükümet, Koronavirüs salgınının olumsuz etkilerini hafifletmek amacıyla işletmelere destek için yaklaşık 15 milyar euro tutarında kapsamlı bir destek paketi hazırlamış bulunmaktadır. Çalışma ve Ekonomik İşler Bakanlığı’nın idarîsinde, işletmelere Finnvera, Business Finland, ELY Merkezleri ve Finlandiya Endüstri Yatırımları Kurumu finanasman sağlamaktadır.

Hükümet, büyük çoğunluğu Finnvera güvenceleri (teminatı) şeklinde olmak üzere, şirketler için toplam 10 milyar euro tutarındaki ülke içi ek finansmanı olanaklı kılacaktır. Şirketlere ileride de öncelikli olarak kendi bankalarıyla iletişime geçmeleri önerilmektedir. Aracısız (doğrudan) işletme destekleri için hükümet bir milyar euro tahsis etmektedir. Business Finland’ın yardım yetkisi, işletmelere acil destek önlemleri bağlamında kullanılmak üzere 700 milyon euro arttırılmıştır. ELY Merkezlerinin işletmelerin gelişim plânlarına destek sağlama yetkileri 300 milyon euro arttırılmış bulunulmaktadır.

Devlet işletmelere neden finansman tahsis etmektedir?

Amaç, sağlanan kamusal finans desteğiyle, işletmelerin ticarî etkinliklerini krizin bitiminden sonra kazanç sağlayacak şekilde yürütebilmelerini güvence altına almaktır. İşletmelerin ellerinde şu an hüküm sürmekte koşullar altında yeterli işletme sermayesi bulunmamaktadır ve devlet, Finnvera’nın güvenceleriyle (teminatıyla) işletmelerin bankalardan sermaye finansmanı çekebilmelerini güvence altına almak istemektedir. Aynı zamanda, Finler için iş olanaklarını ve hizmetlerin ulaşılabilirliğini sağlma almak amaçlanmaktadır.

Finnvera Koronavirüs yüzünden mâlî güçlükler içinde bulunan işletmelere nasıl yardım etmektedir?

Finnvera’nın birincil işleyiş biçimi güvence (teminat) sağlamaktır; yani, bankalar şirketlere finansman sağlamakta ve Finnvera da gerekli güvenceyi (talimatı) vermektedir. Finnvera aynı zamanda borç (kredi) de vermektedir.

Hükümet, Finnvera Oyj’nin ülke içi finansman sağlama yetkilerinin 12 milyar euroya yükseltilmesine olanak tanıyacak bir hükümet yasa tasarısı üzüerinde çalışmaktadır. Hâlihazırdaki yasaya göre, maksimum yetki tutarı 4,2 milyar euro olup, toplamda yaklaşık 2 milyar euro tutarında finansman sağlanabilmektedir. Böylece, şirketlere sağlanan finanasmanda 10 milyar euroluk bir artış söz konusu olacaktır. Ek olarak, devletin Finnvera’ya güvence ve kredi zararlarının karşılanması için ödediği tazminat tutarının oranı % 50’den, % 80’e çıkartılacak olup, bu Finnvera’nın şu andaki belirsiz ekonomik koşullarda daha büyük risk almasına olanak tanıyacaktır.

Finnvera, küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik güvenceyle (teminatla) ve başlangıç güvencesinin kullanım olanaklarını, Koronavirüsün neden olduğu mâlî zorlukların gerektirdiği finansmanın sağlaması amacı için de genişletmektedir. Bankalar tarafından verilen bir milyon euronun altındaki kredilerin güvence (teminat) kararları çabucak alınabilecektir. Bu, çok büyük bir sayıda borç verme kararını etkileyecek ve böylece geniş bir işletme grubunu ilgilendiren kredi kararlarının çıkmasını hızlandıracaktır. Bir milyon euronun üzerindeki güvence (teminat) kararlarının ele alınışı, Finnvera’nın değerlendirmesini gerektirmekte ve bu yüzden daha uzun bir zaman almaktadır. 

İşletmelerin, hâlihazırda verilmiş olan finanasmana ilişkin olası esnek geri ödeme düzenlemeleri konusunda öncelikli olarak bankalarla iletişime geçmeleri tavsiye edilmektedir. Finnvera gerekli durumlarda güvenceyi (teminatı) sağlayacaktır.

Ek bilgiler Finnvera’nın internet sitesinden edinilebilir (İngilizce olarak) 

Business Finland Koronavirüs yüzünden mâlî güçlükler içinde bulunan işletmelere nasıl yardım etmektedir?

Business Finland’ın yardım yetkisi, işletmelerin desteklenmesi yolunda önlemler kapsamında alınacak hızlı önlemlerde kullanılmak üzere 700 milyon euro arttırılmıştır.

Business Finland, Koronavirüs salgını nedeniyle iki yeni finansman hizmetini yürürlüğe sokmuştur.  Bunlar, Finlandiya’da faaliyet gösteren, 6-250 kişiyi istihdam etmekte olan küçük ve orta ölçekli işletmelerle, 250’den fazla kişinin çalışabildiği, ancak yıllık ticarî ciroları 300 milyon euronun altındaki ‘midcap’ (orta çaplı) işletmelere  yönelik hizmet vermektedirler.

Finansman hizmetleri şu alanlara yöneliktir: turizm, turizmin yan sektörleri, yaratıcılık ve gösteriye dayalı alanlarla, üretim zincirlerini Koronavirüs salgınının etkilemiş ya da etkilemekte olduğu bütün ticarî faaliyet alanları. Bir işletme, sağlanacak finansmanla, kendisi için, Koronavirüs salgınının neden olduğu pazar ve üretim zinciri sorunlarını engelleme ve onarma amacıyla kullanabileceği yeni geliştirme önlemlerini araştırabilecek, tasarlayabilecek ve gerçekleştirebilecektir.

Business Finland tarafından sağlanan diğer finanasmanlara normal olarak başvurulabilmektedir. Finansman sağlama kararları normal olarak alınmakta ve normal olarak da ödenmektedir. Business Finland, hâlen sürmekte olan projelerin, proje gerçekleştirme süreleri ve borç geri ödeme sürelerinde yapılacak değişikliklere son derece olumlu yaklaşmakta ve sürdürdüğü bütün etkinliklerde esneklik göstermektedir. Business Finland  gerekli durumlarda finansmanını sağladığı projelerin sürelerini, uzatmakta, borçların geri ödeme sürelerini uzatırken, ödemeleri kolaylaştırmaktadır.

Business Finland’ın internet sitesinde ek bilgiler bulunmaktadır (İngilizce olarak)

Finlandiya Endüstri Yatırımları Kurumu (Teollisuussijoitus) Koronavirüs yüzünden mâlî güçlükler içinde bulunan işletmelere nasıl yardım etmektedir?

Finlandiya Endüstri Yatırımları Kurumu, diğer yatırımcılarla birlikte, sermaye yatırım fonlarına ve yatırım yaptığı şirketlere Koronavirüsün yolaçtığı olası ekstra finansman ihtiyaçlarının karşılanmasında fazladan finansman sağlamaya hazırlıklıdır.

Finlandiya Endüstri Yatırımları Kurumu, diğer özel yatırımcılarla birlikte şirketlerin mâlî konumlarını güçlendirme konusunda yardımcı olmak üzere şirketlere yönelik olarak düzenlenmiş bir istikrar programını uygulamaya sokmaya hazırdır.

Örneğin, Finnvera’dan hizmet alan küçük ve orta ölçekli işletmelerle karşılaştırıldığında, sermaye yatırım etkinliğinin sayısal olarak sınırlı bir Fin işletmeci topluluğunu ilgilendirmekte olduğu dikka çeken bir husustur. Finlandiya Endüstri Yatırımları Kurumu’nun faaliyeti, devletin ihtisaslaşmış finans arzını tamamlayıcı bir özellik taşımaktadır.

Finlandiya Endüstri Yatırımları Kurumu, işletmecilerden öncelikli olarak kendi bankalarıyla ve Finnvera’yla iletişime geçmelerini rica etmektedir.

Ek bilgiler, Finlandiya Endüstri Yatırımları Kurumu’nun internet sitesinden alınabilir (Fince olarak) 

Koronavirüs yüzünden mâlî güçlükler içinde bulunan işletmelere ELY Merkezleri nasıl yardım etmektedir?

Hükümet, ELY Merkezlerinin vermekte olduğu işletmeci desteklerini sağlama yetkilerini 300 miyon euro arttırmaktadır. ELY Merkezleri, ülkenin dört bir yanında Koronavirüsün neden olduğu pazar ve üretim sorunlarından zarara uğramış küçük işletmeleri desteklemektedir. ELY Merkezleri, 1-5 kişiyi istihdam eden işletmelere finansman sağlamaktadır. Söz konusu finansman, tarım, balıkçılık ve ormancılık ve de tarım ürünlerinin işlenmesi alanlarının dışında bütün çalışma alanlarının işletmelerine sağlanabilmektedir.

ELY Merkezlerinin sunduğu diğer girişimci hizmetleri, yani, işletmelerin geliştirme yardımı, işletmelerin etkinlik çevrelerinin geliştirilmesi yardımı, bölgesel dağıtım desteği ve işletmelerin geliştirme hizmetleri için normal olarak başvuru yapılabilmektedir. Yardımların ve desteklerin çıkartılması ve ödenmesi de normal biçimde gerçekleşmektedir. ELY Merkezleri, işletmelerin geliştirme projelerinin gerçekleştirme sürelerinde ve içeriklerinde değişiklikler yapılmasına esnek bir biçimde yaklaşmaktadırlar; gerekli durumlarda, işletmeler işletmeye sağlanan geliştirme yardımının daha hızlı bir ödeme takvimiyle ve birden fazla taksitte yapılması için başvuruda bulunabilmektedirler.

İşletmelerin geliştirme hizmetleri, ELY Merkezleri tarafından sunulan, ücrete tâbî, üzman hizmetlerinin ve küçük ve orta ölçekli işletmelerin geliştirilmesine destek olma amacını taşıyan hizmetlerdir. Söz konusu hizmetler, sürekli olarak verimli bir etkinlikte bulunma koşullarını taşıyan ve ticarî etkinliklerini ve işleyişlerini geliştirme niyetinde olan işletmelere yöneliktir. İşletmelerin geliştirme yardımı, küçük ve orta ölçekli işletmelerin yatırımlarının desteklenmesini de kapsayan çok yönlü ihtiyaçlarına karşılık verebilmek için hazırlanmış bir ELY Merkezi ürünüdür. İşletme için sağlanan geliştirme yardımı, küçük ve orta ölçekli bir işletmenin ticarî etkinliğinin geliştirilmesi, ya da, örneğin, ekonomik ve pazar koşullarının değişiklik göstermesi durumunda, işletmenin ticarî etkinliğinin yenilenmesiyle, üretimin yeniden düzenlenmesinin gerektirdiği gelişim önlemlerinin alınması için kullanılabilir.

Ek bilgilere ELY Merkezlerinin internet sitesinden ulaşılabilir (Fince olarak) 

Koronavirüs yüzünden mâlî güçlükler içindeki işletmelere Avrupa Birliği nasıl yardım etmektedir?

Avrupa Birliği düzeyinde alınan önlemlerden Finlandiya’da da yararlanılması önemlidir. Örneğin, Avrupa Yatırım Bankaları Grubu’nun programlarının yeniden düzenlenmesi beklenmektedir.

Avrupa Komisyonu 19.3.2020 tarihinde, Koronavirüsün neden olduğu olağandışı ekonomik zorluklar yüzünden, Avrupa Birliği’nin devlet desteği sağlanmasına ilişkin yasal düzenlemelerin kolaylaştırılacağı yönünde bir açıklama yapmıştır. Bu tasarı uygulamada, Finlandiya Hükümeti’nin 20.3.2020 tarihinde sunmuş olduğu geniş kapsamlı destek paketinin, kriz nedeniyle ekonomik güçlükler içinde olan işletmelere ulaştırılmasını kolaylaştıracaktır.

Tasarıya dayanılarak, Koronavirüsün yol açmış olduğu olağandışı durum nedeniyle zorluklarla karşı karşıya kalan işletmelere destek verilebilecektir. Öte yandan, bu desteğin 31.12.2019 tarihinde ya da bu tarihten önce ekonomik güçlükler içine girmiş işletmelere verilmesi söz konusu değildir.  Tasarı doğrultusundaki bütün önlemler için Komisyona devlet desteği bildirimi yapılması gerekli olup, önlemlerin alınması, Komisyonun ön kabulünü gerektirmektedir.

Devlerin aldığı önlemler yeterli mi?

Kükümet, Koronavirüs durumunu yakından izlemektedir ve gerek duyulması halinde faaliyetini hızlıca güçlendirmeye hazır bulunmaktadır.

Tek kişilik girişimler ve bağımsız çalışan kişiler (freelancerlar) nasıl desteklenecek?

Hükümet, bağımsız çalışan kişilerin ve tek kişilik girişim (şirket) sahiplerinin, girişim şekline bakılmaksızın işsizlik güvencesi çemberine dahil olmalarını kolaylaştırmaktadır. Girişimci etkinliğinin koşullarının Koronavirüs yüzünden geçici nitelikteki bir zayıflamayla karşı karşıya kalması, girişimci etkinliğinin istihdam edilebilme açısından yan gelir sağlayan bir faaliyet olarak değerlendirilmesi için yeterli bir gerekçe oluşturmaktadır. Yalnızca yan gelir getiren nitelikteki bir girişimci faaliyetini gerekçe olarak göstererek, kişinin işsizlik güvencesinden yararlanma hakkı bulunmaktadır. Tam zamanlı çalışan bir girişimcinin, işsizlik yardımından yararlanması için girişim faaliyetini sona erdirme zorunluluğu yoktur.

Getirilecek değişiklik farklı şirket biçimlerinde gerçekleştirilen girişimci faaliyetindeki farklılıklara odaklaşmayacak olup, bu tutum, olağanüstü koşullarda girişimcilerin eşit koşullarda muamele görmelerini güvence altına almaktadır. Yalnızca girişimcinin kendi beyanı (bildirimi) yeterli sayılmaktadır; bu, Ekonomik Gelişme, Ulaşım ve Çevre Merkezlerinde görülen işlemlere ve onamaya dayalı kararlara duyulan gereksinimi azaltmaktadır.

İşsizlik Güvencesi Yasası’na getirilecek değişiklik belirli bir süre için geçerli olacaktır. Çalışma ve Ekonomik İşler Bakanlığı’nda söz konusu yasa değişikliği üzerinde çalışılmaktadır.

İşletmeler (girişimciler) nereye başvurabilirler?

Yritys-Suomi’nin Ekonomik Yardım (Talousapu) birimi, ödeme zorluğuna düşmüş işletmelere danışmanlık hizmeti sunmaktadır. Danışma Hizmetinin Finlandiya çapındaki telefon numarası  +358 2950 24880’dir (haftaiçi günlerde 9.00–16.00 saatleri arasında).

Girişimcilere yönelik Ekonomik Yardım Danışma Hizmeti’nin mâlî kaynakları 500 000 euroyla güçlendirilmekte olup, ekonomik ve ödeme zorluklarına düşen girişimcilere yardım için ulusal çapta geliştirlecek bir model uygulanacaktır.