Restoranların kapatılması hakkında sorular ve yanıtlar

Kysymyksiä ja vastauksia koronasta ja ravintoloiden sulkemisesta turkin kielellä.

7.4.2020

Yemek satan bütün ticarî işletmeler niçin kapatılmaktadır?

Finlandiya çapında restoranların kapılarını müşterilerine kapatmaları gerekmektedir; çünkü, restoranların kapatılması bulaşıcı hastalığın yayılmasını engellemek için zorunludur. İnsanlar arasındaki soysal temasların azaltılması amacıyla daha önce alınmış olan önlemler hâlâ yeterli gelmemektedir.

Restoranlarda, kafelerde ve alkollü içki satma ruhsatına sahip mekânlarda insanlar arasındaki sosyal iletişim son derece yoğun olup, damlacık yoluyla yayılan virüs, şu anki bilgilere göre, kolaylıkla yayılmaktadır.

Getirilen sınırlandırmalar yine de yemeklerin ve içeceklerin, ya müşteriye doğrudan ya da farklı yollarla teslim edilmesi biçiminde hâlâ işletme dışına satılmasını olanaklı kılmaktadır.

Yasak niçin bölgesel olarak kademeli bir biçimde yürürlüğe koyulmamaktadır?

Restoranların bölge bölge farklı tarihlerde kapatılması, hastalığın yayılmasını etkin ve önceden önlem almaya olanak tanıyan bir biçimde engellemeyecektir.

Salgın, son derece hızlı bir şekilde yayılmış bulunmaktadır ve Finlandiya’nın farklı bölgelerinde artış gösteren bulaşı zincirleri ortaya çıkmaktadır.

Hastalık durumunun kötüleşmesini ülke çapında engelleyebilmek açısından sosyal temaslardan her yerde kaçınılması zorunludur.

Sınırlandırma ne tür faaliyeti etkilemektedir? Kafelerin/barların teraslarını ve pazar yerlerindeki kafeleri de mi etkilemekte?

Yemek ve içecek satılan (karın doyurulan) ticarî işletmelerin başında, halka açık olan kafeler, restoranlar, barlar, gece klüpleri gelmektedir. Herhangi başka bir ticarî etkinlik kapsamında hizmet veren bir kafe ya da restoran (örneğin, benzin istasyonlarında ya da marketlerin içinde) da sınırlandırmanın kapsamı altına girmektedir. Sınırlandırma, terasları da içermektedir.

Ya çocuk yuvalarının, okulların yemekhaneleri ya da hastanelerin personel yemekhaneleri?

Yaşlı bakımevlerinin, hastanelerin, garnizonların, tutukevlerinin, çocuk yuvalarının (gündüz bakımevlerinin) yemekhaneleri ve halka kapalı diğer personel yemekhaneleri faaliyetlerini gelecekte de normal biçimde sürdürebilirler.

Dışarıya satış ne anlama gelmektedir?

Restoranlar ve kafeler, yemeklerin ya da içeceklerin ‘take-away’ porsiyonlarını doğrudan müşteriye satabilirler ya da, ya kendileri ya da başka hizmet sağlayıcılar aracılığıyla, örneğin, müşterilerin evlerine teslim edebilirler. Yemek porsiyonları ve içecekler kafenin içinde bulunan bir masanın başında ya da terasta yenip içilemez, bunların yenip içilmek üzere başka bir yere götürülmeleri gerekir.

Dışarıya satış hizmetinin, yemeğin teslim noktasında bulaşı tehlikesine neden olmayacak koşullarda düzenlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu yasa tasarısı alkollü içeceklerin müşterilerle birlikte restoran dışına satışını olanaklı kılmakta mıdır?

Yasa tasarısında, Alkol Yasası’na ilişkin olarak herhangi yasal değişiklikler getirilmemektedir. Yasa tasarısına göre, yemek satan ticarî işletmeler müşterilerine bu ticarî işletmeni iç ve dış (kapalı ve açık) mekânlarında yemek ve içecek sunamazlar. Bu, alkollü içeceklerin müşteriler tarafından restoranlarda (satış noktalarında) tüketilemeyeceği anlamına gelmektedir. Finlandiya’da, alkollü içeceklerin parakende satışı iznine sahip yüzlerce restoran bulunmaktadır. Bu restoranlar gelecekte de müşterilerine en çok % 5,5 oranında etil alkol içeren alkollü içecekleri Alkol Yasası’nın kurallarına uymaları koşuluyla yanlarında alıp görürmeleri için satabileceklerdir. Restoranların parakende içki satışı izni, yiyecek satan marketlerin alkol satış izinleriyle koşuttur.

Bu sınırlandırma ne kadar geniş bir faaliyet alanını etkilemektedir koskee?

Yemek ve içecek satışında faaliyet gösteren ticarî işletmelerin sayısı yaklaşık 10 336 ve bu sektörün cirosu 5,3 milyar eurodur. Restoranlarda çalışanların sayısı yaklaşık 50 097’dir. Bu sayılar 2017 yılına ait olup, şu anki sayılar büyük olasılıkla daha yüksektir.

Devlet, ticarî faaliyeti yasaklarken restoranların, kafelerin ve barların işletmecilerini ekonomik açıdan nasıl destekleyecek?

Ticarî işletmeler için destek sunulmaktadır. Bütünt icarî işletmelerin, örneğin, ödeme süresi esneklikleri ve vade geciktirmelerine ilişkin konularda öncelikli olarak kendi bankalarıyla iletişime geçmelerinde yarar vardır. Devlet kendi uygulamalarıyla bankaların işletmeleri finanse etme yetisini desteklemektedir.

Business Finland’ın finansman hizmetlerinden bu faaliyet sektöründeki ticarî işletmeler için de yararlanılmaktadır. Finansman hizmetlerinin hedefi turizm ve turizmin yan sektörleridir; ancak, yaratıcılık ve gösteriye dayalı alanlarla, taşeron (dışarıdan mal sağlayıcı) zincirlerini Koronavirüsün etkilemiş ya da etkilemekte olduğu bütün ticarî faaliyet alanları da bu hedefin kapsamındadır. Sağlanacak finansman, işletmenin olanüstü koşulların hüküm sürdüğü süre içinde yeni ticarî işleyişlerin arayışına girişmesine ve geliştirilmesine yönelik olacaktır.

ELY Merkezleri (Ekonomik Gelişme, Ulaşım ve Çevre Merkezleri) de, restoran girişimcilerine Koronavirüs yüzünden karşılaşılan sıkıntı konusunda yardım etmeye hazırlıklıdırlar ve ELY Merkezlerinin gelişim projeleri, özellikle hizmet alanlarındaki küçük ve orta ölçekli şirketlere yapılması kararı verilen yardımlara, Koronavirüsün yolaçtığı etkileri idare etmeye ve bunları engellemeye yöneliktir.

Girişimcilere (işletmeciler yönelik Talousapu-neuvontapalvelu (Ekonomik Yardım Danışma Hizmeti), işletmecilere ekonomik güçlükler ve ödeme güçlükleri konusunda danışmanlık yapmaktadır.

Ek bilgiler

İşletmecilere Koronavirüs salgını sırasında ne yapmaları konusunda yol gösterici bilgiler.

Koronavirüs salgını sırasında işletmecilere sağlanan destek.

Personel restoranı faaliyeti ne anlama gelmektedir? Örneğin, farklı işverenlerin hizmetlerinde bulunan çalışanların yemek yediği ortak bir şantiye restoranı açık tutulabilir mi?

Restoranların kapatılması, personel restoranı faaliyetini etkilememektedir. En önemli nokta, restoranın dışarıdan gelenler için mi, yoksa, yalnızca sınırlandırılmış bir çevresi için mi açık olduğudur.

Personel restoranı faaliyeti, bir çalışma topluluğunun kendi personeline ya da bunun dışında sınırlandırılmış bir insan çevresine sunulan yeme-içme hizmeti anlamına gelmektedir. Personel restoranı, örneğin, belirli bir işyerinin personeline ya dabunun dışında sınırlandırılmış mercîlere hizmet veren, dışarıdan gelenlere açık olmayan restorandır.

Personel restoranlarındaki yeme-içme yasalar tarafından herhangi bir biçimde düzenlenmiş midir; örneğin, açık büfe yoluyla yeme-içme hizmeti sunmaya izin verilmekte midir?

İlgili mevzuatta personel restoranlarında sunulacak yeme-içme hizmetinin nasıl düzenlenmesine ilişkin olarak doğrudan sınırlandırmalar ya da hükümler yer almamaktadır.

Restoranların kapatılmasıyla, bulaş (transmisyon) riski taşıyan insanlar arasındaki etkileşimin sınırlandırılması amaçlanmaktadır. Açık tutulan personel restoranlarında da faaliyeti sürdüren kişi ya da kişilerin, yeme-içmeye içmeye ilişkin olarak restoran içinde ve dışında görülen işlemler, yemeklerin sunulması, yemek yiyenlerin sıraya girmesi ve yemek yemenin düzeninin yapılması konularında bulaş riskinin elden gelen en az şekilde olacak biçimde  davranmaları gerekmektedir.

Ek bilgi edinmek için Finlandiya Gıda Dairesi’nin (Ruokavirasto) internet sitesine bakın (Fince olarak) 

Restoranımın işleyiş modelini, yalnızca bir işyerinin personeline öğle yemeği çıkartacak biçimde bir personel restoranı olarak değiştirebilir miyim?

İlgili mevzuatta, restoran konseptinin, yalnızca belirli ve sınırlandırılmış bir insan topluluğuna yemek veren bir restoran olarak değiştirilebilmesi için herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Bu bağlamda yine de, işleyiş modelindeki değişikliğin müşteriler açısından şeffaf bir biçimde gerçekleştirilmesine, gelebilecek farklı müşterilerin söz konusu durumda ayrımcılığa uğratıldığı yolunda bir izlenim verilmemesine dikkat edilmesinde yarar bulunmaktadır.

Birden çok girişimciyle (işletmeciyle) anlaşmam bulunmasına karşın anlaşmalı yemekhane olarak faaliyetimi sürdürebilir miyim?

Bu konuda asıl önemli olan nokta, yemeğin sınırlı sayıdaki bir insan çevresine sunulup sunulmadığıdır. İlgili mevzuatta, sınırlandırılmış bir insan çevresinin büyüklüğü konusunda herhangi bir hüküm bulunmayıp, restoranın dışarıdan gelenlere (kamuya) açık olamayacağı belirtilmektedir.

Yemeğin belirli girişimlerin (işletmelerin) çalışanlarına sınırlı bir grup hâlinde sunulduğu sıradan bir anlaşmalı restoran faaliyetine, restoranın başka müşteriler için açık tutulmaması koşuluyla, izin verilmektedir.