Restoranların kapatılması hakkında sorular ve yanıtlar

Kysymyksiä ja vastauksia koronasta ja ravintoloiden sulkemisesta turkin kielellä.

8.3.2021

Yiyecek ve içecek sektörü işletmeleri olarak hangi işletmeler sayılmaktadır? Kapanma, örneğin, lokantaları, kafeleri ve açık havada hizmet veren mekânları, yani terasları ilgilendiriyor mu?

Yiyecek ve içecek sektörü işletmelerinin başında halka açık kafeler, restoranlar, barlar, gece klüpleri gelmektedir. Geçici kapanma aynı zamanda teraslarla, akaryakıt istasyonları ya da marketlerin içinde yer alanlar gibi herhangi başka bir ticari işletmenin bünyesinde işleyen kafeleri ve restoranları da ilgilendirmektedir.

Kapanma önlemleri, koronavirüs salgınının nüfusun içinde yayılma ve hızlanma evresinde seyrettiği bölgelerde bulunan yiyecek ve içecek sektörü işletmeleri için söz konusu olacaktır. Kapanma, ülkenin koronavirüs salgınının durağan (sabit) bir düzeyde seyrettiği bölgelerindeki yiyecek ve içecek sektörü işletmelerini ilgilendirmemektedir.

Kapanma personel restoranlar için geçerli mi? Hangi restoran bir personel restoranı olarak sayılmaktadır? 

Restoranların kapatılması, yeme ve içmenin belirli bir topluluğun kendi üyeleri ya da sınırlı sayıdaki herhangi başka bir insan grubu için düzenlendiği personel restoranlarını ilgilendirmemektedir. Burada esas olan, restoranın dışarıdan gelen kişilere mi, yoksa yalnızca sınırlı sayıdaki belirli bir birey topluluğuna mı açık olduğudur.
Yaşlı bakım evlerinin, hastanelerin, garnizonların, tutukevlerinin, çocuk yuvalarının (gündüz bakımevlerinin) ve okulların yemekhaneleri ve dışarıdan gelenlere kapalı olan diğer personel restoranları kapanmanın başlamasından sonra da açık kalabilirler. Bunların yine de koronavirüs salgını nedeniyle alınması belirlenmiş diğer sınırlandırmalara uymaları gerekir. Ek bilgi:

İşletme faaliyet modelini, yalnızca tek bir işyerinin personeline öğle yemeği sunmak üzere personel restoranı olarak değiştirebilir mi?

Mevzuatta, restoranın işletme konseptini yalnızca sınırlı sayıdaki belirli bir gruba yemek servisi yapan bir personel restoranı olarak değiştirmesini engelleyen herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Bu bağlamda yine de, işletme modelinin değişikliğinin müşterilere şeffaf bir biçimde gerçekleştirilmesine ve de değişim durumunda müşteri olarak geleceklerin ayrımcılıkla karşı karşıya kalacakları izleniminin uyandırılmamasına dikkat edilmesi yerinde olacaktır.

Dışarıya satış ne anlama gelmektedir?

Restoranlar ve kafeler, yiyecek ya da içecek paket servislerini (takeaway) müşterilerine doğrudan satabilecekler ya da bu porsiyonları ya kendileri ya da diğer hizmet sunucuların aracılığıyla müşterilere, örneğin müşterilerin konutlarına, ulaştırabileceklerdir. Müşteri beraberinde götüreceği porsiyonu (takeaway) açık büfeden kendisi de alıp oluşturabilecektir.

Yemek porsiyonları ya da içecekler, kafenin ya da restoranın içinde bulunan bir masanın başında ya terasta kalarak tüketilemeyecek olup, bunlar restoran ya da kafeden götürülerek başka bir yerde yenilip içilebilecektir.

Dışarıya satışın, yemeğin restoran ya da kafeden alınışı sırasında bulaşma tehlikesine neden olacak temasların meydana gelmeyeceği biçimde düzenlenmesi gerekmektedir.

Alkollü içeceklerin restoranlarda müşterilerin yanlarında götürebilecekleri bir biçimde satışına izin verilmekte mi?

Alkollü içecekler müşterilere restoran mekânlarında tüketilmek üzere satılamaz. Finlandiya’da, alkollü içeceklerin parakende satış iznini almak üzere başvuru yapmış birkaç yüz restoran bulunmaktadır. Bu işletmeler kapanmadan sonra da Alkol Yasası’nın hükümlerine uyarak en çok yüzde 5,5 oranında etil alkol içeren alkollü içecekleri yanlarında götürmeleri amacıyla müşterilerine satabileceklerdir. Restoranların parakende satış faaliyeti, yiyecek marketlerinin alkollü içecek satışıyla kıyaslanabilir.

Durağan (sabit) düzey, hızlanma düzeyi ve yayılma düzeyi ne anlama gelmektedir?

Bölgelerin, salgın hastalığın durağan (sabit), yayılma ve hızlanma evrelerine göre sınıflandırılması, Finlandiya Sosyal ve Sağlık Bakanlığı’nın koronavirüsle başa çıkılması amacıyla bir hibrid strateji uygulanmasını öngören eylem plânına dayanmaktadır.

Hem Salgın Hastalık Yasası’na, hem de Barınma ve Yiyecek ve İçecek İşletmeciliğine İlişkin Yasa’ya dayanılarak uygulanacak sınırlandırmaların suygulama bölgesi, Başbakanlığın bu bölgelerin salgın hastalık durumlarını değerlendirerek çıkartacağı kararnameyle belirlenecektir. Bkz. ”İşletme, müşteriye açık alanını kapatmakla mı yükümlü olduğunu, yoksa, sınırlandırmalar kapsamında mı kaldığını nereden bilecek” sorusunun cevabı.

İşletme, müşteriye açık alanını kapatmakla mı yükümlü olduğunu, yoksa, sınırlandırmalar kapsamında mı kaldığını nereden bilecek?

Ülkenin hangi bölgelerinde işletmelerin müşterilere açık alanlarını kapatmak yükümlülüğü altında bulunacağı, Başbakanlık tarafından çıkartılacak kararnameyle belirlenecektir .

Geçici kapanma, salgın hastalığın hızlanmasının kesintiye uğratılması için kapanmanın zorunlu olan, yani, koronavirüs salgınının yayıldığı ve hızlandığı bölgelerde bulunan yiyecek ve içecek sektörü işletmelerini ilgilendirmektedir. Salgın hastalığın (durağan) sabit olarak seyretmekte olduğu bölgelerdeki yiyecek ve içecek sektörü işletmeleri kapanmayacaktır.

Niçin salgının hızlanma ve yayılma bölgelerindeki bütün yitecek ve içecek sektörü işletmeleri kapatılmaktadır?

Restoranların ve yiyecek ve içecek sektörünün diğer işletmelerinin geçici olarak kapatılması, hükümetin korona salgınının çok çabuk hızlanmasının ve daha güçlü bir bulaşıcılık taşıyan virüs varyantlarının yaygınlaşmasının engellenmesi amacıyla başvurduğu önlemlerden bir tanesidir. Bakanlar Kurulunun teklifi, Finlandiya’da olağanüstü hâl ilân edilmesine olanak tanıyan karara dayanmaktadır. 

Restoranlarda, kafelerde ve alkollü içeceklerin servis edildiği mekânlarda sosyal etkileşim/sosyalleşme yoğun bir düzeyde gerçekleşmekte ve damlacık enfeksiyonu olarak yayılan virüs hassas bir şekilde yayılmaktadır. Ayrıca, mutasyona uğramış koronavirüs salgını belirgin bir biçimde hızlandırmaktadır.

Yiyecek ve içeceklerin dışarıya satışı, ya müşteriye doğrudan, ya da herhangi başka bir yolla ulaştırılmak koşuluyla hâlâ olanaklıdır.

Kapanma önlemleri ne kadar sayıda işletmeyi etkilemektedir?

İstatistik Merkezi’ne göre, 2019 yılında yiyecek ve içecek sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin tüm Finlandiya’daki sayısı toplam olarak 13 473 ve ciro 6 390 milyon eurodur. Sektördeki personelin sayısı yaklaşık 60 519 olmuştur.

Yiyecek ve içecek sektörü, bütün ülkedeki sektöre bağlı işletmelerden yüzde 35’inin yer aldığı, sektörün işletmelerindeki personelin yüzde 42’sinin çalıştığı ve sektörün cirosundan yüzde 42 oranındaki bir payın düştüğü Uusimaa Bölgesi’nde yoğunlaşmış bulunmaktadır. Bunun ardından, yüzde on oranındaki paylarıyla Pirkanmaa ve Varsinais-Suomi Bölgeleri gelmektedir.

Ülkenin hangi bölgelerinde geçici bir kapanmanın yürürlükte olacağı, yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte Başbakanlık tarafından çıkartılacak kararnameyle belirlenecektir. 

Sınırlandırmalar ne zamana kadar yürürlükte olacaktır?

Restoranlar ve diğer yiyecek içecek sektörü işletmeleri üç hafta süreyle müşterilere kapalı tutulacaktır. Kapanma yükümlülüğünün 8.3.2021 tarihinde yürürlüğe girmesi ve 28.3.2021 tarihinde sona erdirilmesi amaçlanmaktadır.

Başbakanlığın kararnamesinde ülkenin müşterilere açık mekânların kapanma yükümlülüğünün yürürlükte olduğu bölgeleri belirlenecektir. Herhangi bir bölgenin artık salgın hastalığın yayılma ve hızlanma düzeyinde olmaması durumunda, Başbakanlığın yasa uyarınca kararnameyi değiştirme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Devlet, faaliyetlerini yasaklarken restoranların, kafelerin ve barların işletmecilerini ekonomik olarak nasıl destekleyecek?

Finlandiya Çalışma ve Ekonomik İşler Bakanlığı, kapanma önlemlerinin etkileyeceği işletmelerin zararlarının mâkul bir biçimde karşılanmasına yönelik bir destek modeli üzerinde acil olarak çalışmaktadır. 

İşletmeci, restoranların faaliyetine ilişkin diğer kısıtlamalar hakkındaki ek bilgiyi nereden bulabilir?

Bölge İdaresi (Aluehallintovirasto valvoo), Salgın Hastalık Yasası’nın geçici değişikliği uyarınca, restoranların yürürlükte olan taleplere ve sınırlandırmalara uyup uymadıklarını kontrol etmektedir.

Bölge İdareleri aynı zamanda restoranların faaliyetine ve etkinliklerin düzenlenmesine ilişkin olarak bir telefon hattı açmışlardır: telefon hizmeti 0295 016 666, pzt–cu, saat 8–11 ve 12–16, elektronik postai [email protected]

Yiyecek ve içecek sektörünün işletmecileri faaliyet alanlarının müşterilere ne zaman açılacağına ilişkin daha kesin bilgileri ne zaman alacaklar?

Barınma ve Yiyecek ve İçecek İşletmeciliğine İlişkin Yasa’da belirlenmiş olan kapanma 28.1.2021 tarihinde sona erdiğinde, Salgın Hastalık Yasası ve bu yasaya ilişkin kararname hükümlerine dayalı sınırlandırmalar her koşulda 30.6.2021 tarihine kadar yürürlükte kalacaktır. Finlandiya Sosyal ve Sağlık Bakanlığı, mekânların açılması için gerekli olan ve 29.3.2021 tarihinde yürürlüğe girmesi tasarlanan değişiklikler üzerinde çalışmaktadır. Söz konusu çalışma hakkında ayrıca bilgi verilecektir.

Restoranların kapanması niçin akaryakıt istasyonlarının restoranlarını da ilgilendirmektedir?

Bakanlar Kurulunun yasa teklifi doğrultusundaki kapanma, yiyecek ve içecek sektörünün halka açık bütün işletmelerini ilgilendirmektedir. Bu yüzden, akaryakıt istasyonlarının restoranları ve kafeleri de kapanma kapsamı altında olup, bu işletmeler yasağın dışında bırakılmamışlardır.

Kapatma, akaryakıt istasyonunun bütününün kapatılması yükümlülüğünü getirmeyip, yalnızca müşterilerin restoran mekânlarında yiyip içmelerini ilgilendirmektedir. Restoranlar müşterilerine hâlâ paket servis olarak (takeaway) yemek satabilecekler, ve akaryakıt istasyonlarının olası marketleri ve genel tuvaletleri açık tutulabilecektir.