Restoranlara sağlanan destek ve telâfi edici indirime ilişkin sorular ve cevaplar

Kysymyksiä ja vastauksia tuesta ja hyvityksestä ravintoloille turkiksi.

13.5.2020

Hangi işletmeler (girişimler) istihdam için destek ve faaliyetin sınırlandırılması karşısında telâfi edici indirimden yararlanabilirler?

Hükümetin 8.5.2020 tarihinde parlamentoya sunmuş olduğu yasa, ticari etkinlikleri Barınma ve Yiyecek Sağlamayı Düzenleyen Yasa’nın 308/2006 3a §’sının 1. paragrafına dayanılarak geçici olarak sınırlandırılmış bulunan yiyecek ve içecek sağlama alanındaki işletmecilere  uygulanmaktadır. Yiyecek sağlama alanında etkinlik gösteren girişimler, örneğin, restoranlar, kafeler ve alkollü içki satma ruhsatına sahip mekânlardır.

Yiyecek sağlayan işletmeler (girişimler) neden ayrı bir destek almaktadırlar?

Yiyecek ve içecek alanındaki ticarî faaliyet, Koronavirüsün yayılmasının engellenmesi amacıyla yasalar tarafından sıkı bir biçimde sınırlandırılmıştır. 4.4.–31.5.2020 tarihleri arasında restoranların, kafelerin ve alkollü içecek satan mekâların kapılarının ülke çapında müşterilere kapatılması zorunlu tutulmuştur. Parlamento getirilen sınırlandırmaları kabul ederken, sınırlandırmaların etkilerinin hafifletilmesine olanak tanımak için mâkûl orandaki harcamaların zarar kapsamındaki ödentilerinin ve faaliyetinin karşılanması talebinde bulunmuştur. Hükümet, Koronavirüsün etkilerini hafifletmek amacıyla şimdiye değin işletmelere (girişimlere) yönlendirilmiş destek biçimlerinin ve düzenlemelerin, parlamentonun taleplerini yerine getirmeye yetmediği görüşündedir.

Peki, faaliyeti durmuş diğer sektörler?

Yiyecek ve içecek ticareti sektörü, etkinliği yasayla yasaklanmış tek faaliyet sektörüdür. Hükümetin sunduğu destek ve telâfî edici indirim uygulama modeli, parlamentonun restoran faaliyetlerinin sınırlandırmalarını kabul edişi sırasında öne sürmüş olduğu talepleri karşılamaktadır.

İşletmelere (girişimlere) faaliyet alanına bakılmaksızın destek biçimleri yönlendirilmiş bulunulmaktadır. Hükümet, işletmelerin (girişimlerin) Koronavirüs salgınından kaynaklanmış ekonomik güçlüklerinin daha iyi karşılanması amacıyla sunulan desteğin geliştirilmesi çizgisini benimsemiştir.

Yiyecek ve içecek alanındaki bir işletme ne için destek alabilir ve?

Hükümetin sunduğu model, birbirini tamamlayıcı iki bölümden oluşmaktadır: yeniden istihdam sağlamak amacıyla sağlanan destekten ve faaliyetin sınırlandırılmasını telâfî edici indirimden.

Bir işletme (girişim) yeniden istihdam sağlama desteğiyle çalışanın istihdam edilmesi işleminin yeniden başlatılması için destek alabilmektedir. Desteğin tutarı, çalışan kişi başına 1 000 eurodur. Bu desteğin alınabilmesinin koşulu, işletmenin (girişimin), sınırlandırmaların sona ermesinin ardından üç aylık ücret olarak toplam 2 500 euro ödemesidir. Söz konusu destek, işletmenin (girişimin) maaş ödeme giderleri için ayrıca belirlenmiş asgari tutarın dışında aynı dönemde herhangi başka bir destek almadığı bütün çalışanlar için alınabilmektedir.

Faaliyetin sınırlandırılması nedeniyle sağlanan telâfî edici indirim, yiyecek ve içecek alanındaki işletmenin (girişimin) işler durumdaki, esnekliğe olanak tanımayan giderlerini karşılaması konusunda olanaklar tanımaktadır.Söz konusu telâfî edici indirimden, sınırlandırmaların geçerli olduğu 4.4.–31.5.2020 tarihlerini kapsayan dönem için yararlanmak olanaklıdır. İşler durumdaki, esnekliğe olanak tanımayan giderler, örneğin, elektrik ve ısıtma, soğutma ve havalandırma faturaları ve mekânın kira gideridir. Telâfî edici indirimden mal alımları ya da maaşların ödenmesi ve de yatırımlar için yararlanılamaz.

Maksimum tutardaki yeniden istihdam etme desteği nedir, yiyecek ve içecek alanındaki işletmeci (girişimci) bunu nasıl alabilir? Neden bu tür bir sınırlandırma getirilmiştir?

Destek en çok, krizin başlamasından önce işletmede (girişimde) tam gün çalışmış olan işçilerin sayısına göre verilmektedir. Destek en fazla 800 kişilik personel için ödenebilmektedir. Devletin destek mevzuatınana göre, hiçbir anonim şirket yeniden istihdam etme amacıyla 0,8 milyon euronun üzerinde destek alamamaktadır.

İş sözleşmesinin niteliği yeniden istihdam etme desteğinin verilmesinde etkili olur mu?

Hükümetin tasarısına göre, yeniden istihdam etme desteğinin verilmesinde, çalışanların yiyecek ve içecek alanındaki işletmeyle (girişimle) ne tür bir iş sözleşmelerinin bulunduğunun bir anlamı bulunmamaktadır. Yalnızca üç aylık bir süreyi kapsayan zaman diliminde ödenmesi gereken maaşların tutarı, kişiye desteğin ödenip ödenemeyeceğini etkilemektedir. Desteğin temelini oluşturan kişilerin maksimum sayısı, tam gün çalışan işçilere karşılık gelen sayı olarak belirlenmektedir; ancak, esas bilgi olarak ele alınacak maaş tutarının, tam gün çalışanların mı, yoksa yarı zamanlı öalışan işçilerin maaşlarından mı oluştuğu bu belirlemede önem taşımamaktadır.

Yine de, yiyecek ve içecek alanındaki işletmeyle (girişimle) aralarında bir iş sözleşmesi (akdi) bulunmayan kişiler, yeniden istihdam etme desteğinin dışında tutulmaktadır. Durum böyle olunca, ödenecek desteğin maksimum tutarı ya da istihdam edilmiş kişilere ödenen desteğin tutarında, olası herhangi bir kiralık işgücü ya da tedarikçi uoluyla sağlanan işgücü dikkate alınmamaktadır.

Faaliyetin sınırlandırılması nedeniyle ne kadar  çok telâfî edici indirimden yararlanılabilir? Üst sınır ve kısıtlama neye dayanmaktadır?

Yiyecek ve içecek satan işyerlerinin büyüklüğü ve ticarî faaliyetlerinin genişliği sektör içinde çok değişiklik göstermektedir. Bu yüzden, telâfî edici indirimin tutarı ticarî faaliyetin genişliğine göre belirgin bir şekilde değişiklik göstermektedir.

Telâfî edici indirimin tutarında, işletmenin Nisan ayındaki satışının Ocak-Şubat aylarındaki ortalama satışa oranla ne kadar azaldığı hususu etkili olmaktadır. Telâfî edici indirimin tutarı, işletmenin (girişimin) her ay uğramış olduğu değişikliğe göre belirlenmektedir: işler durumdaki, esnekliğe olanak tanımayan giderlerden yalnızca değişiklik oranına koşut olan tutar telâfî edilmektedir. Sağlanan telâfî indirimle, telâfî indiriminin işlemsel olarak belirlenmesine yarar sağlayacak olan satış düşüşünü kompanse edilmemektedir.

Telâfî indirimi, maksimum 500 000 euro ve satış düşüşünün en çok % 15 tutarında olabilir. Mâkul bir telâfî indiriminin oranı, yiyecek ve içecek alanında işler durumdaki, esnekliğe olanak tanımayan giderlerin yaklaşık % 30 olduğu anlayışına dayanmaktadır.  Bu giderlerin de yalnızca yarısı telâfî edilmektedir.

Söz konusu model, ek olarak bir kesinti uygulamasını içermektedir.Ocak-Şubah aylarındaki satış tutarı bir milyon euronun üzerinde olan işletmeler için uygulanacak telâfî edici indirimin oranı, bir milyonu geçen toplam için % 5’dir.

Kesinti uygulaması ve kazanç (ciro) sınırlandırmaları nedeniyle, sektörün büyük işletmeleri, örneğin, onlarca restoranı bulunanlar, küçük işletmelere göre daha az destek almaktadırlar. Kesinti uygulamasının ve kazanç (ciro) sınırlandırmalarının amacı, büyük işletmelere sağlanan telâfî edici indirimlerin tutarlarının fahiş bir sınıra çıkmamasını güvence altına almaktır. Ayrıca, büyük işletmelerin, öncelikli olarak, işler durumdaki, esnekliğe olanak tanımayan giderlerinin azaltılması konusunda daha fazla pazarlık yapma gücü bulunmaktadır.

Telâfî edici indirim nasıl hesaplanmaktadır?

Örneğin, işletmenin (girişimin) aylık satışı, katma değer vergisi bildirimine göre, Ocak-Şubat aylarında 100 000 euro olmuştur. Nisan ayındaki satış % 75 daha azdır. Telâfî edici indirimin tutarı olarak ayda 11 250 euro hesaplanmaktadır.

Ocak-Şubat aylarının aylık satış (karşılaştırma tutarı) * 0,75 (satışın düşüşü) * 0,15 (telâfî oranı) = telâfî indiriminin tutarı.

Telâfî edici indirimin tutarını niçin yalnızca Ocak-Şubat aylarındaki aylık ortalama satış etkilemektedir? Yılbaşından bu yana kapalı olan dönemsel (mevsimsel) işletmeler (girişimler) nasıl dikkate alınmaktalar?

Amaç olarak, salgın hastalıktan önce etkinliğini sürdürmekte olan işletmelere (girişimlere) toplu ödemelerde yapılan telâfî edici indirimin elden gelen en güvenilir biçimde yapılmasının güvence altına alınması belirlenmiştir. Karşılaştırma olarak öne sürülen zaman dilimleri halen parlamentonun görüşmelerinde ele alınmaktadır.

Yiyecek ve içecek alanındaki bir işletme (girişim) hem yeniden istihdam etme desteği, hem de  faaliyetin sınırlandırılması nedeniyle sağlanan telâfî edici indirimden yararlanabilir mi? İstihdam amacıyla alınan destek, telâfî edici indirimin tutarını etkiler mi?

Bir işletmeci (girişimci), hem yeniden istihdam etme desteği alabilir, hem de giderleri için sağlanan telâfî edici indirimden yararlanabilir. Telâfî edici indirimden yararlanma, istihdam etmeye dayalı desteğin alımını gerektirmez. İstihdam desteği, ticari faaliyetin sınırlandırılması nedeniyle yararlanılan telâfî edici indirimin tutarını azaltmadığı gibi, telâfî edici indirim de istihdam desteğinin tutarını azaltmaz.

Peki, yiyecek ve içecek alanındaki bir işletme (girişim), Business Finland’dan ya da ELY Merkezinden deatek almışsa? İşletmenin (girişimin) alınmış olan yardımları bildirmesi gerekir mi?

İşletmenin (girişimin), maaş giderlerine yönelik olarak ya da kapalı kalınan dönemi izleyen üç aylık bir zaman dilimi için herhangi başka bir yardım başvurusunda bulunulmuşsa ya da işletmeye (girişime) destek verilmesi yönünde başka bir karar çıkmışsa, bunun başvuruda belirtilmesi gerekir. İşletmenin (girişimin) maaş giderleri için almış olduğu başka destekler, yeniden istihdam için verilecek desteğin gerekçesini oluşturan çalışan kişi sayısında dikkate alınacaktır.

Telâfî edici indirim tutarlarında, ELY Merkezi ya da Business Finland tarafından verilmiş olası destekler dikkate alınmaktadır.

Yiyecek ve içecek alanındaki bir işletmeci (girişimci), destek almak ve telâfî edici indirimden yararlanmak için nereden bilgi alabilir?

ELY-Merkezlerinin ve de TE Bürolarının Geliştirme ve Yönetim Merkezi’nin (KEHA-Merkezi) internet sitelerinde işletmecinin (girişimcinin) destek almak ya da telafi edici indirimden yararlanmak için nasıl hareket etmesi gerektiğine ilişkin tâlîmat (tol gösterici bilgiler) elden gelen en kısa süre içinde duyurulacaktır. Tâlîmat (tol gösterici bilgiler) en geç, yasanın yürürlüğe giriş tarihinde yayınlanacaktır.

Yiyecek ve içecek alanındaki bir işletmeci (girişimci) istihdam etme desteğine nasıl başvurur ve bu desteği nasıl alır?

Yeniden istihdam etme desteğini almak, elektronik ortamda (internette) başvuru yapmayı gerektirmektedir. Başvuru formları ve başvuruya ilişkin yol gösterici bilgiler, yasanın yürürlüğe giriş tarihinden sonra hem suomi.fi portal sitesinde, hem de KEHA Merkezi’nin internet sayfalarında (www.keha-keskus.fi/poikkeusrahoitus) hazır olacaktır. Başvurunun en geç 31.8.2020 tarihine değin teslim edilmesi gerekmektedir. Başvurular elden gelen en hızlı biçimde işleme koyulacak ve destek verilmesine ilişkin olumlu karar çıkar çıkmaz ödemede bulunulacaktır. Başvuruların ele alınış zamanları, başvuruların hangi başvuru zamanlarına göre değişiklik göstermektedir.

Yiyecek alanındaki bir işletmenin (girişimin), ticari sınırlandırmalar nedeniyle sağlanan telâfî edici indirimden yararlanmak için nasıl ve ne zaman hareket etmesi gerekir? Telâfî edici indirim ne zaman ödenmektedir?

Telâfî edici indirim, çoğunluka başvuru yapılmaksızın, Vergi İdaresi’nden alınan işletmelerin (girişimlerin) katma değer vergisi bilgilerine dayanılarak toplu ödeme şeklinde gerçekleştirilmektedir. İşletme (girşim) toplu ödeme kapsamındaysa, işletmecinin (girişimcinin) kendi başına herhangi bir etkinlikte bulunması gerekmez.

Telâfî edici indirim, Koronavirüs nedeniyle Business Finland ya da ELY Merkezinden başka destek almak üzere başvurmuş işletmeler türünden işletmelere uygulandığı üzere, bir grup işletmeye başvuru karşılığında sağlanmaktadır. Başvuruyu, ELY Merkezleriyle, TE Bürolarının Geliştirme ve Yönetim Merkezi (KEHA Merkezi) ele almakta ve söz konusu desteği vermektedir. KEHA Merkezi, başvuru kanalının ne zaman uygulamaya koyulacağına ilişkin bilgiyi ayrıca verecektir.

İşletmeci (girişimci) başvuru yaparken şunları bildirir:

  • sıradan ticari sicil bilgileri,
  • 2020 yılının Ocak, Şubat ve Nisan aylarına ilişkin katma değer vergisi kapsamındaki satış bilgileri,
  • Koronavirüs gerekçesiyle yapılmış başka destek başvurularının bilgileri.

Toplu ödeme dahilinde telâfî edici indiriminden yararlanan işletmelere (girişimlere) indirim iki taksit halinde ödenmektedir. İlk taksit elden gelen en kısa süre içinde ödenmekte olup, bu ödeme yapılırken her işletmenin (girişimin) Ocak-Şubat aylarına ilişkin satış bilgilerinden yararlanılmaktadır. Telâfî edici indirimin ikinci taksidinin Haziran ayının ikinci yarısında ödenmesi amaçlanmaktadır. Bu ödeme, ancak Haziran ayının ortalarında ele geçecek katma değer vergisi bildirimlerinden elde edilecek satış bilgilerine dayanmaktadır.

Yiyecek alanındaki bir işletmeci (girişimci), kendi işletmesinin (girişiminin) toplu ödeme sistemi kapsamında olup olmadığını nasıl öğrenir?

ELY Merkezleriyle TE Bürolarının Geliştirme ve Yönetim Merkezi’nin (KEHA Merkezi)  internet sitelerinde, bir işletmecinin (girişimcinin) kendi işletmesinin (girişiminin) toplu ödeme kapsamında olup olmadığını kontrol edebileceği bir hizmet yürürlüğe girecektir.Söz konusu hizmet Y numarasının (işletme sicil numarasının) kullanımına dayanaktadır.

Gri ekonomi (kayıt dışı) ekonomi kapsamında faaliyet gösteren işletmeciler, yiyecek alanındaki işletmecilere yönlendirilmiş destek ve indirimin dışında nasıl bırakılmakta?

Sağlanan telâfî edici indirim sisteminin sınırlarını, Vergi İdaresi’nden alınacak katma değer vergisi bilgileri ya da güvenilir biçimde kanıtlanmış başka bilgiler çizmektedir. Yeniden istihdam etme desteği, vergi dairelerine bildirilmiş ücret (maaş) bildirimlerine dayanmaktadır.

Diğer bütün desteklerde olduğu gibi, haksız yere ödenmiş destek ya da indirim geri tahsil edilmektedir.

Yiyecek alanındaki işletmelerin (girişimlerin) desteklenmesi devlete ne kadara mâl olmaktadır?

Yeniden istihdam etmeye yönelik verilen desteğin gideri yaklaşık 40 milyom euroyu bulmaktadır. Ticari faaliyetin sınırlandırılması yüzünden sağlanacak telâfî edici indirim ödemelerinin giderlerinin yalnızca iki ay için toplam olarak yaklaşık 83 milyon euroyu bulacağı tahmin edilmektedir. kuukaudelta.

Restoranlara sağlanan destek paketi niçin daha büyük?

Parlamento, restoranlara getirilen sınırlandırmaları kabul ederken, sınırlandırmaların etkilerinin hafifletilmesine olanak tanımak için mâkûl orandaki harcamaların zararından doğan ödentilerinin ve faaliyetinin karşılanması talebinde bulunmuştur. Parlamento, hükümetin yasa tasarısını ele alırken, şimdi sunulan modelin yeterli olup olmadığını değerlendirmiştir.

Hükümetin sunduğu modelde, amaçlanan, uğranılan bütün zararların karşılanması olmayıp, yalnızca, işler durumdaki, esnekliğe olanak tanımayan giderlerin işletmelerin ödeme gücünde neden olduğu açığın mâkûl bir biçimde telafi edilmesidir. Amaç, sınırlandırmalar sona erdiğinde, işletmelerin (girişimlerin) ayakta kalabilmelerine destek olmaktır. Ayrıca, işletmelere faaliyetlerini yeniden başlattıklarında çalışanlarını istihdam etmelerinde destek verilmesi amaçlanmaktadır.

Restoranlar, işletmelere (girişimlere) yönelik başka desteklere de başvurabilirler. Bu desteklere ilişkin bilgiler öncelikli olarak Finlandiya Çalışma ve Ekonomik İşler Bakanlığı’nın internet sitesinde yer almaktadır (hiper link https://tem.fi/koronavirus/toimintaohjeita-yrityksille).

Yiyecek alanındaki işletmelerin (girişimlerin) yeniden istihdam etmelerinin desteklenmesine ve getirilen sınırlandırmalar yüzünden sağlancak telâfî edici indirim ödemelerine ilişkin yasa ne zaman yürürlüğe girecek?

Hükümetin amacı, yiyecek alanındaki işletmelerin (girişimlerin) yeniden istihdam etmelerinin desteklenmesine ve getirilen sınırlandırmalar yüzünden sağlancak telâfî edici indirim ödemelerine ilişkin yasanın bir an önce yürürlüğe girmesidir. Yasanın yürürlüğe girişi, Avrupa Komisyonu’nun devlet desteğinin yer aldığı yasa tasarılarını onaylamasını gerektirmektedir. Hükümetin yasa tasarısı, devlet tarafından sürdürülen 2020 III başlıklı ek mâlî değerlendirme görüşmeleri kapsamında yer almaktadır.

Finlandiya Çalışma ve Ekonomik İşler Bakanlığı, yasanın yürürlüğe girişine ve de işletmelere yönelik destek başvurusu ve telâfî edici indirimden yararlanma konularındaki yol gösterici bilgileri ayrıca verecektir.