Girişimcinin işsizlik güvencesi konusunda sorular ve yanıtlar

Kysymyksiä ja vastauksia yrittäjien oikeudesta työttömyysturvaan turkiksi.

15.4.2020

Bir girişimci (işletmeci) hangi koşullarda işsizlik yardımından yararlanabilir?

Koronavirüs salgınının yolaçmış olduğu ânî ve beklenmedik talep gerilemesi nedeniyle girişimciler (işletmeciler) geçici olarak işgücü piyasası desteğinden yararlanabileceklerdir. İşgücü piyasası desteği, bir işsizlik yardımı şeklidir.

İşgücü piyasası desteğinden yararlanmak için şu koşulları taşımak gerekmektedir:

  • girişimcinin (işletmecinin) bir işte tam zamanlı olarak çalışıymasının son bulması, ya da
  • girişimci faaliyetinden sağlanan gelirin, girişimci faaliyetinde bulunan her bir kişi için ayda 1 089,67 eurodan az olması.

Tam zamanlı çalışmanın sona ermesinin ya da gelirin azalmasının, son derece geniş çapta yayılmış olan bulaşıcı hastalıktan, yani, Koronavirüs salgınından kaynaklanıyor olması gerekir.

Söz konusu karar bütün girişimcileri (işletmecileri) etkiliyor mu?

Söz konusu karar, tek başına girişimcilik faaliyetinde bulunan bağımsız bir girişimci mi, yoksa bir şirket biçimindeki bir girişimde çalışan bir girişimci mi olduklarına bakılmaksızın bütün girişimcileri ilgilendirmektedir.

Bir girişimci (işletmeci) işgücü piyasası desteğine nasıl başvurur?

İşgücü piyasası desteğinin ödenmesi için kişinin bir iş arayan konumunda TE Bürosu’na bildirimde (beyanda) bulunması ve kendisinin işgücü piyasası desteği almasına ilişkin işgücü politikasına dayalı bir raporun Finlandiya Emeklilik Kurumu Kela’ya verilmesini gerektirmektedir.

Uygulamada süreç şöyle ilerlemektedir:

  1. Girişimci (işletmeci), bir iş arayan konumunda TE Bürosuna bildirimde bulunur ve Koronavirüs salgını yüzünden tam zamanlı olarak çalışmasının sona ermiş ya da gelirinin azalmış olduğuna ilişkin bir açıklama sunar.
  2. TE Bürosu, girişimcinin ( işletmecinin) işgücü piyasası desteğinden yararlanma hakkı bulunduğunu belirten işgücü piyasası politikasına dayalı bir raporu Finlandiya Emeklilik Kurumu Kela’ya verir.
  3. Girişimci (işletmeci) Finlandiya Emeklilik Kurumu Kela’ya işgücü piyasası desteği başvurusu yapar.
  4. Kela, işgücü piyasası desteğini girişimciye (işletmeciye) öder.

Koşulların yerine gelip gelmediği nasıl kanıtlanır?

Tam zamanlı çalışmanın sona ermiş olması birincil olarak iş arayan konumundaki kişinin kendi bildirimine (beyânına) dayanılarak kanıtlanır. İş arayan kişinin TE Bürosuna, işletmenin sektörü ve ciddî salgın hastalığın ve bu salgın hastalığın yayılmasını önlemek için getirilen sınırlandırmaların ve yapılan tavsiyelerin tam zamanlı işin sona ermesine nasıl neden olduğuna ilişkin bir açıklama sunması gereklidir. İş arayan konumundaki kişinin alternatif olarak, işletme faaliyetinden sağlanan geliri ve bu gelirin ciddî bulaşıcı hastalık yüzünden azaldığı konusundaki bir açıklamayı TE Bürosuna vermesi gerekmektedir.

İşsizlik yardımından yararlanmak için bütün girişim (işletme) faaliyetine son vermek gerekir mi?

İşgücü piyasası desteğini almak, girişimin (işletmenin) faaliyetini sona erdirmeyi gerektirmez.

Öğrenim görmek işsizlik yardımından yararlanmayı engellemekte mi?

Öğrenim görmek, işgücü piyasası desteğini alma hakkını engellemez.

Finlandiya Emeklilik Kurumu KELA’dan işgücü piyasası desteği almak için Serbest Çalışanlar İçin Emeklilik Yasası (YEL) uyarınca güvence teyidi gerekir mi?

İşgücü piyasası desteğini almak, Serbest Çalışanlar İçin Emeklilik Yasası (YEL) uyarınca bulunması gerekli tutulan güvencenin geçerli olmasını gerektirmez.

Girişim (işletme) faaliyetinden sağlanan gelirin niçin ille de ayda 1 089,67 eurodan az olması gerekmektedir?

Yapılacak ödemenin üst sınırının, gelişimci (işletmeci) için verilen işgününe dayalı işsizlik ödeneğinin 2020 yılı için geçerli olan işte bulunma koşuluna göre saptanan aylık ödeme sınırıyla aynı tutarda olması gerekir.

İş arayan olarak bildirimde bulunmuş bir girişimcinin (işletmecinin) iş araması ya da kendisine sunulan işi kabul etmesi gerekir mi?

Bir işletmedeki çalışması sona ermiş olan iş arayan bir kişinin, İşsizlik Güvencesi Yasası’nda belirtildiği üzere, bir işverenin bireysel bazda kendisine sunduğu işi kabul etme yükümlülüğü vardır.

İşsizlik Güvencesi Yasası’nın, TE Bürosu tarafından sunulan bir işi kabul etmemeyle, herhangi bir istihdam plânının ya da başka benzer bir plânın ya da hizmetin ihmâllerine ilişkin olarak getirilmiş hükümler, bir girişimcinin (işletmecinin) işgücü piyasası desteği alma hakkı konusunda uygulamaya sokulmaz.

Bir girişimci (işletmeci) hangi tarihler arasında işgücü piyasası desteğini alabilir?

İşgücü piyasası desteği, 16.3.2020–30.6.2020 tarihlerini kapsayan dönem için ödenmektedir. İlgili yasa, 30.6.2020 tarihine kadar yürürlükte kalacaktır.

Geriye dönük olarak destek alınabilir mi?

Bir girişimci (işletmeci) en son 15.4. tarihine değin bir iş arayan konumunda kaydolmuş bulunuyorsa, iş arama başvurusu hâlâ yürürlükte olmasa bile, 16.3.2020 tarihinden başlamak suretiyle daha önceki döneme bağlı olarak işgücü piyasası desteğini alma hakkına sahiptir. Yine de, destek yalnızca gerekli koşullar yerine getirildikten sonra alınabilmektedir.

16.4.2020 tarihinden başlayarak, iş arayan konumunda kaydolmuş bulunanlar işgücü piyasası desteğini kayıt tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, ya da, işgücü piyasası desteği almak için gereken diğer koşullar ancak daha sonra yerine getirilmekseyse, koşulların yerine getiriliş tarihinden itibaren alabilirler.

Girişimciler (işletmeciler) daha önce de işsizlik yardımı alabilmişler mi?

Girişimcilerin (işletmecilerin), girişim (işletme) faaliyetleri yan faaliyet niteliğinde olduğu, bu tür yan bir faaliyete son verildiği ya da tam zamanlı olarak çalışan girişimcinin (işletmecinin) çalışmasının sona ermesi (örneğin, işgücünün azalması nedeniyle) durumlarında daha önce de işsizlik yardımı alma hakları olmuştur. Yasa değişikliği, girişimci (işletmeci) faaliyetine normal koşullarda ekonomik risk almanın da girmesi nedeniyle şu andaki hükümler gereğince işsizlik yardımı alamayacak girişimcileri (işletmecileri) de işsizlik güvencesi çemberine dahil etmetedir.

Tam zamanlı bir girişimci ne zaman işsizlik yardımı için başvuru yapabilir? Yasa yürürlüğe girmeden önce TE Bürosuna bildirimde bulunulabilir mi?

Hükümet, girişimcilerin (işletmecilerin) işsizlik güvencesi haklarının geçici olarak düzenlenmesine ilişkin yasa tasarısını parlamentoya 2.4.2020 tarihinde sunmuştur. Bunu, yasanın parlamentoda ele alınması ve cumhurbaşkanının onaylaması izleyecektir. Yasanın elden gelen en kısa süre içinde yürürlüğr girmesi amaçlanmaktadır. Bunun ardından, daha önce işgücü piyasası desteğinden yararlanma hakkı bulunmayan girişimciler (işletmeciler) de işgücü piyasası desteği almak için başvuruda bulunabileceklerdir. Girişimci (işletmeci)  kişi yine de iş arayan kişi olarak TE Bürosuna bildirimde (beyanda) bulunabilir.

Koronavirüs durumu sırasında işsizlik yardımına başvuru ve yardımın ödenmesi konusundaki bilgileri nereden alabilirim?

TE-Büroları ve Finlandiya Emeklilik Kurumu Kela, internet sitelerinde Koronavirüsün etkileri hakkındaki bilgileri güncellemektedirler.