Girişimcinin iş gücü piyasası desteği (işsizlik güvencesi) alması konusunda sorular ve yanıtlar

Kysymyksiä ja vastauksia yrittäjien työmarkkinatuesta turkin kielellä

11.12.2020

Bir girişimci (işletmeci) hangi koşullarda işgücü piyasası desteğinden (işsizlik ödeneğinden) yararlanabilir?

Koronavirüs epidemisinin yol açmış olduğu ani ve beklenmedik talep gerilemesi nedeniyle girişimciler (işletmeciler) geçici olarak işgücü piyasası desteğinden (işsizlik ödeneğinden) yararlanabilmektedirler.  İşgücü piyasası desteği, bir işsizlik yardımı şeklidir. 

İşgücü piyasası desteğinden (işsizlik ödeneğinden) yararlanmak için, girişimcinin (işletmecinin) bir işte tam zamanlı olarak çalışıymasının sona ermiş olması, ya da girişimci faaliyetinden sağlanan gelirin, girişimci faaliyetinde bulunan her bir kişi için ayda 1 089,67 eurodan az olması koşullarını yerine getiryor olması gerekmektedir.

Tam zamanlı çalışmanın sona ermesinin ya da gelirin azalmasının, son derece geniş çapta yayılmış olan bulaşıcı hastalıktan, yani, koronavirüs pandemisinden kaynaklanıyor olması gerekir. 

Girişimcinin işsizlik güvencesi hakkı aynı zamanda İşsizlik Güvencesi Yasası’ndaki diğer düzenlemelere dayanarak da doğmaktadır.

Ek bilgiler Työmarkkinatori-portalında

Bilgi alma ve danışan hizmeti

İş ve geçim kaynakları hizmetlerinin danışan hizmetleri

Bireysel ve girişimci danışanlara telefon ve chat aracılıyla sağlanan danışma.

Girişimcilerin işsizlik güvencesi-chat

TE hizmetlerinin danışman robotu Teuvo, girişimcinin işgücü piyasası desteğine nasıl başvuracağı ve nereden yardım alacağı konusunda tavsiyeler vermektedir.

Söz konusu işgücü piyasası desteği (işsizlik ödeneği) bütün girişimcileri (işletmecileri) etkilemekte mi?

İşgücü piyasası desteği (işsizlik ödeneği) alma olanağı, tek başına girişimcilik faaliyetinde bulunan bağımsız bir girişimci mi, yoksa bir şirket biçimindeki bir girişimde çalışan bir girişimci mi olduklarına bakılmaksızın bütün girişimcileri ilgilendirmektedir.

Bir girişimci (işletmeci) işgücü piyasası desteğine (işsizlik ödeneğine) nasıl başvurur?

İşgücü piyasası desteğinin (işsizlik ödeneğinin) ödenmesi, kişinin TE Bürosu’na bir iş arayan konumunda bildirimde bulunmasını ve kendisinin işgücü piyasası desteği (işsizlik ödeneği)  alması konusundaki işgücü politikasına dayalı bir raporun Finlandiya Emeklilik Kurumu Kela’ya verilmesini gerektirmektedir.

Uygulamada süreç şöyle ilerlemektedir:

  • Girişimci (işletmeci), bir iş arayan konumunda TE Bürosuna bildirimde bulunur ve koronavirüs  epidemisi yüzünden tam zamanlı olarak çalışmasının son bulmuş ya da gelirinin azalmış olduğuna ilişkin bir açıklama sunar.
  • TE Bürosu, girişimcinin işgücü piyasası desteğinden (işsizlik ödeneğinden) yararlanma hakkı bulunduğunu belirten işgücü piyasası politikasına dayalı bir raporu Finlandiya Emeklilik Kurumu Kela’ya ulaştırır.
  • Girişimci, Finlandiya Emeklilik Kurumu Kela’ya işgücü piyasası desteği (işsizlik ödeneği) başvurusu yapar.
  • Kela, işgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) girişimciye öder.

Bilgi edinme ve danışan hizmeti

İş ve geçim kaynakları hizmetlerinin danışan hizmetleri

Bireysel ve girişimci danışanlara telefon ve chat aracılıyla sağlanan danışma.

Girişimcilerin işsizlik güvencesi-chat

TE hizmetlerinin danışman robotu Teuvo, girişimcinin işgücü piyasası desteğine nasıl başvuracağı ve bildirimde bulunma konusunda nereden yardım alacağına ilişkin olarak tavsiyeler vermektedir.

Kela

Kela’nın danışan hizmetine haftaiçi günlerde 9–16 saatleri arasında telefon edebilirsiniz. Aydınlatmanız gereken konular çoksa, danışan hizmetinden internet yoluyla zaman ayırabilirsiniz.

Girişim (işletme) faaliyetinden elde edilen gelirin tam olarak neden ayda 1 089,67 eurodan az olması gerekir?

Gelir sınırı, 2020 yılında bir girişimcinin (işletmecinin) günlük işsizlik parasından yararlanabilmesi için koşul olan ve kişinin her ay ne kadar süreyle işte bulunduğuna ilişkin sınırla aynıdır.

Koşulların yerine getirilip getirilmediği nasıl kanıtlanır?

Tam zamanlı çalışmanın sona ermiş olduğu, birincil olarak iş arayan konumundaki bir kişinin kendi bildirimine dayanılarak kanıtlanır. İş arayan kişinin TE Bürosuna, işletmenin sektörü ve COVID-19 pandemisinin ve bu pandeminin yayılmasını önlemek için getirilen sınırlandırmaların ve yapılan tavsiyelerin tam zamanlı işin sona ermesine nasıl neden olduğuna ilişkin bir açıklama sunması gereklidir. İş arayan konumundaki bir kişinin alternatif olarak, işletme faaliyetinden sağlanan geliri ve bu gelirin COVID-19 pandemisi yüzünden azaldığı konusundaki bir açıklamayı TE Bürosuna vermesi gerekmektedir.

Girişim faaliyetinden elde edilen gelir nasıl hesaplanır ve gelir kime bildirilir?

İşgücü piyasası desteği (işsizlik ödeneği) başvurusunda bulunuyor olmanın gerekçesi olarak gelirin azalması gösterilmekteyse, girişimcinin kendisini TE Bürosuna bir iş arayan olarak bildirimi sırasında, girişim faaliyetinden elde edilen gelirin bir açıklamasını sunması gerekmektedir.

Uygulamada girişimci, gelirinin epidemiden önce ne kadar olmuş olduğunu ve pandemi sırasında ne kadar olduğunu kendisi değerlendirir. Girişimci gelir değerlendirmesi (tahmini) olarak, örneğin, kasaya dayalı gelir ve gider arasındaki farkı, bu farka  işletmeden (girişimden) yapılan muhtemel çalışan ücretlerini ekleyerek bildirebilir. Gelir, brüt olarak bildirilir.

Gelirin her ay, işsizlik güvencesinin uyarlanması için geliri hesaba katan Kela’ya da her ay bildirilmesi gerekmektedir. Girişimci işgücü piyasası desteğinin yanısıra, girişim faaliyetinden de gelir elde etmekteyse, elde edilen gelir, işgücü piyasası desteğinin tutarını azaltmaktadır. Girişimci yine de, almakta olduğu işgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) etkilemeksizin her ay 300 euro kazanç elde edebilir. Temel kural, 300 euroyu geçen her euronun işgücü sermayesi desteğini 50 sent azaltacağı yönündedir. Gelir olarak, girişimcinin başvusunda işletme faaliyetinin her ay kazandırdığını belirttiği tutar dikkate alınmaktadır.

COVID-19 pandemisi nedeniyle yukarıda sözü edilen telâfi oranı geçici olarak arttırılmıştır. Telâfi oranı 1.6.–31.12.2020 arasındaki uygulama dönemlerinde

  • yardım 4 hafta aralıkla ödeniyorsa, 465 euro,
  • yardım bir ay aralıkla ödeniyorsa, 500 eurodur.

Alışılagelmiş olarak ve 1.1.2021 tarihinden sonra başlayan uygulama dönemlerinde telâfi,

  • yardım 4 hafta aralıkla ödeniyorsa, 279 euro,
  • yardım bir ay aralıkla ödeniyorsa, 300 eurodur.

Hükümet, telâfi oranının 2021 ylının Mart ayının sonuna değin sürdürülmesine ilişkin olarak Finlandiya Parlamentosu’na bir tasarı sunmuş bulunmaktadır.

İşsizlik yardımından yararlanmak için bütün girişim (işletme) faaliyetine son vermek gerekir mi?

İşgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) almak, girişimin faaliyetinin sona erdirilmesini gerektirmez.

Öğrenim görmek işsizlik yardımından yararlanmayı etkiler mi?

Öğrenim görmek, işgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) alma hakkını engellemez.

Girişimde birden çok girişimci faaliyet gösteriyorsa, bunların hepsi işgücü sermayesi desteği (işsizlik ödeneği) başvurusunda bulunabilir mi?

Destek için, işgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) alma koşullarını yerine getiren bütün girişimciler başvuruda bulunabilirler. İşgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) alabilmek, ya işletmecinin tam zamanlı olarak sürdürdüğü çalışmasının sona ermesini, ya da işletme faaliyetinden elde edilen gelirin girişimci olarak çalışan her kişi için ayda 1 089,67 eurodan az olmasını gerektirmektedir. Tam zamanlı olarak sürdürülen çalışmanın sona ermesi ya da gelirin azalması, Koronavirüs epidemisinden kaynaklanabilmektedir.

Bir girişimci hangi süre için işgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) alabilir?

İşgücü piyasası desteği, 16.3.2020–31.12.2020 tarihlerini kapsayan dönem için COVİD-19 pandemisinden kaynaklanan olağandışı gerekçeyle geçici olarak  ödenmektedir. Bunun ardından, işsizlik güvencesi ödeneğini almak, kişinin girişimciye sunulan işsizlik güvencesi hakkına ilişkin normal koşulları yerine getirmesi durumunda gerçekleşecektir. Normalde, tam zamanlı iş etkinliği olarak gerçekleştirilen girişim faaliyetinin iş süresinin ya da gelirin azalması prensip olarak işsizlik yardımına hak kazandırmayacaktır.

Hükümet, gürüşimcilerin iş gücü sermayesi desteğinden yararlanmalarının 31.3.2012 tarihine değin sürdürülmesine yönelik olarak Finlandiya Parlamentosu’na bir tasarı sunmuş bulunmaktadır.

Destek geriye dönük olarak alınabilir mi?

Bir girişimci bir iş arayan olarak en son 15.4. tarihine değin kaydını yaptırmışsa, iş arama başvurusu hâlâ yürürlükte olmasa bile, 16.3.2020 tarihinden başlamak suretiyle daha önceki döneme bağlı olarak işgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) alma hakkına sahip olmuştur. Yine de, destek yalnızca gerekli koşullar yerine getirildikten sonra alınabilmektedir.

16.4.2020 tarihinden itibaren iş arayan olarak bildirimde bulunanlar, bildirim tarihinden itibaren, ya da, işgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) almak için öne sürülen koşullar yerine geliyorsa, o tarihten başlayarak işgücü piyasası desteğini (işsizlik ödeneğini) alabilirler.

Girişimciler daha önce de işsizlik yardımı alabilmişler midir?

Girişimcilerin, girişim faaliyetleri yan faaliyet niteliğinde olduğu, bu tür yan bir faaliyete son verildiği ya da tam zamanlı olarak çalışan girişimcinin çalışmasının sona ermesi (örneğin, işgücünün azalması nedeniyle) durumlarında daha önce de işsizlik yardımı alma hakları olmuştur. Yasa değişikliği, girişimci faaliyetine normal koşullarda ekonomik risk almanın da girmesi nedeniyle şu andaki hükümler gereğince işsizlik yardımı almamış girişimcileri de işsizlik güvencesi çemberine dahil etmektedir.

Työmarkkinatori portalındaki ek bilgiler

Kela’dan işgücü sermaye desteği (işsizlik ödeneği) almak için Girişimci Emeklilik Sigortası’nın (YEL-vakuutus) bulunması gerekir mi?

İşgücü sermaye desteğini (işsizlik ödeneğini) almak, Girişimci Emeklilik Sigortası’nın (YEL-vakuutus) geçerli olmasını koşul kılmamaktadır.

İş arayan olarak bildirimde bulunmuş bir girişimcinin iş araması ya da kendisine sunulan işi kabul etmesi gerekir mi?

Bir işletmedeki çalışması sona ermiş olan iş arayan bir kişinin, İşsizlik Güvencesi Yasası’nda belirtildiği üzere, herhangi bir işverenin bireysel bazda kendisine sunduğu işi kabul etme yükümlülüğü vardır.

İşsizlik Güvencesi Yasası’nın, TE Bürosu tarafından sunulan bir işi kabul etmemeyle, herhangi bir istihdam plânının ya da başka benzer bir plânın ya da hizmetin ihmâllerine ilişkin olarak getirilmiş hükümler, bir girişimcinin işgücü piyasası desteği alma hakkı konusunda uygulamaya sokulmamaktadır.

Girişimci, pandemi nedeniyle çocuğuna bakmak zorunda kalırsa ve tam zamanlı çalışma bu yüzden son bulmuşsa, işgücü piyasası desteği alabilir mi?

Evet, alabilir. İşsizlik Güvencesi Yasası’nda yalnızca tam zamanlı çalışmanın pandemi sırasında son bulmuş olması şart koşulmaktadır.

Tek başına girişimcilik faaliyeti sürdüren bir kişi Koronavirüs durumu sırasında hem yerel yönetimden alınan 2000 euroluk destek, hem de işsizlik yardımı için başvurabilir mi, bunları alabilir mi? Söz konusu destekler birbirlerini nasıl etkilemektedir?

Bir girişimci, hem tek başına girişimcilik faaliyeti sürdüren kişi için sunulan destek, hem de işsizlik yardımı için başvuruda bulunabilir. Bu destekler birbirlerinin yerine geçecek şekilde işlem görmemektedir, yani, desteklerden birini almak, diğerini almayı ve alınan desteğin tutarını etkilememektedir.

İşletmeci Business Finland’dan ya da ELY Merkezi’nden yardım almış olsa da, işgücü piyasası desteği alma başvurusunda bulunabilir mi?

Evet, işletme faaliyeti için destek alınmış olsa bile, işgücü piyasası desteği (işsizlik ödeneği) başvurusunda bulunulabilir.

İş arayan olarak bildirimde bulumuş bir girişimci TE Bürolarından ne kadar çabuk rapor alabilmektedir?

İş gücü politikasına dayalı raporun geciktirilmeden verilmesi gerekse de, başvuru sahibi raporu alabilmek için gerekli açıklamayı sunduktan ya da açıklama için verilen belirli süre bittikten sonra 30 gün içinde rapor verilmektedir. TE Bürosunun raporuna TE Bürosunun ‘Oma asiointi’ hizmeti üzerinden erişilebilmektedir.

Koronavirüs durumu sırasında işsizlik yardımına başvuru ve yardımın ödenmesi konusundaki ek bilgileri nereden alabilirim?

TE Büroları ve Finlandiya Emeklilik Kurumu Kela, internet sitelerinde Koronavirüsün etkileri hakkındaki bilgileri güncellemektedirler.

Korona durumu süresinde TE hizmetleri

TE hizmetleri: İş arayan olarak bildirimde bulunacak girişimci için önemli bilgiler

Kela: Girişimciye geçici olarak sağlanan işsizlik güvencesi

TYJ: UKK geçici işten çıkartılmaları ve koronaya ilişkin olarak

Bilgi edinme ve danışan hizmeti

Girişimcilerin işsizlik güvencesi -chat

TE hizmetlerinin danışman robotu Teuvo, girişimcinin işgücü piyasası desteğine nasıl başvuracağı ve bildirimde bulunma konusunda nereden yardım alacağına ilişkin olarak tavsiyeler vermektedir.

Girişimcinin işgücü piyasası desteği alma hakkı 31.12.2020 tarihine kadar uzatılmıştır. Sağlanan bu desteğin aynı zamanda ileride de alınması için nasıl hareket etmek gerekir?

Girişimci korona durumu yüzünden hâlâ girişim faaliyetine geri dönüp istihdam olmamışsa ya da kendisinin durumunda 1.1.2021 tarihinden sonra herhangi bir biçimde değişiklik meydana gelmediyse, TE Bürosu girişimciyle bağlantıya geçer.

Kela'nın internet sitesindeki ek bilgiler

TE İdaresi, güz dönemindeki duruma ilişkin olarak 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren bilgi verecektir.